چرا برخی از افراد مرموز جذابیت خاصی در نزد مردم دارند؟ - لیسو

01

تعریف مرموز بودن

فرد مرموز لزوماً کسی نیست که چیزی برای پنهان کردن دارد، بلکه کسی است که کنترل بالایی بر جریان اطلاعات (Information Flow) خود دارد. این افراد از استراتژی خودافشایی گزینشی (Selective Self-disclosure) استفاده می نمایند. آن ها به جای آنکه تمام جزئیات زندگی خود را در برخورد اول روی میز بریزند، اجازه می دهند دیگران لایه به لایه با آن ها آشنا شوند. این رفتار باعث ایجاد یک اثر روانی به نام اثر زایگارنیک (Zeigarnik Effect) می گردد؛ مغز انسان تمایل دارد وظایف ناتمام یا معماهای حل نشده را به خاطر بسپارد و روی آن ها تمرکز کند. وقتی شما تمام ابعاد شخصیت خود را فاش نمی کنید، فکر اطرافیان به طور ناخودآگاه درگیر حل کردن معمای شما می گردد.

02

چرا ابهام باعث مجذوب کنندهیت می گردد؟

مجذوب کنندهیت افراد مرموز ریشه در غریزه بقا و کنجکاوی بشر دارد. وقتی اطلاعات کافی درباره کسی نداریم، مغز ما به طور اتوماتیک تمایل دارد نقاط خالی را با ویژگی های مثبت پر کند؛ پدیده ای که در روان شناسی به آن اثر هاله ای (Halo Effect) می گویند. بعلاوه، مرموز بودن نوعی قدرت را القا می نماید. فردی که زیاد صحبت نمی نماید، این سیگنال را به محیط می فرستد که به تایید دیگران احتیاجی ندارد و اعتماد به نفس بالایی در حفظ جهانی درونی خود دارد. این اعتماد به نفس آرام، به شدت برای جنس مخالف و حتی در محیط های کاری برای زیردستان مجذوب کننده است، زیرا نشان دهنده تسلط بر خود (Self-Mastery) است.

03

حیطه های اخلاقی و مرز با فریبکاری

مرموز بودن همیشه یک صفت مثبت نیست. در اخلاق حرفه ای و روابط عاطفی، این ویژگی می تواند به دو دسته تقسیم گردد: مرموز بودن محافظه کارانه و مرموز بودن فریبکارانه. نوع اول برای حفظ حریم خصوصی (Privacy) و کرامت انسانی است که باعث محبوبیت می گردد، زیرا فرد را متین و باوقار نشان می دهد. اما اگر این پنهان کاری برای پوشاندن رذایل اخلاقی، دروغ یا سوءاستفاده از دیگران باشد، به محض فاش شدن، مجذوب کنندهیت فرد به تنفری عمیق تبدیل می گردد. جامعه شناسی نشان می دهد که مردم به کسانی که اسرار الهام بخش دارند احترام می گذارند، اما از کسانی که نیت های مخفی دارند دوری می نمایند.

04

گریگوری راسپوتین؛ معمای تاریخ روسیه

یکی از عینی ترین مثال های تاریخی برای افراد مرموز، گریگوری راسپوتین (Grigori Rasputin) است. او که یک راهب دهقان زاده بود، توانست به دربار تزار روسیه نفوذ کند. مجذوب کنندهیت او نه در زیبایی ظاهری، بلکه در نگاه های نافذ و شایعاتی بود که درباره قدرت های ماورایی اش وجود داشت. او هرگز به طور کامل درباره روش های درمانی یا اعتقاداتش شرح نمی داد. با اینکه از نظر اخلاقی در طیف خاکستری تیره قرار داشت و فسادهای زیادی به او نسبت می دادند، اما نفوذش بر خانواده سلطنتی و جذبه اش در میان توده ها چنان بود که هنوز هم الهام بخش ده ها فیلم و کتاب است. مردم نه لزوماً خود او، بلکه قدرت نفوذ ناشی از ابهامش را ستایش می نمایند.

05

هوارد هیوز؛ انزوای مرموز در جهانی مدرن

هوارد هیوز (Howard Hughes)، میلیاردر، خلبان و تهیه نماینده آمریکایی، نمونه ای از مرموز بودن در عصر مدرن است. او در اوج معروفیت، ناگهان از انظار عمومی ناپدید شد و سال های پایانی عمرش را در انزوای کامل گذراند. این غیبت طولانی باعث شد تا افسانه های بی شماری درباره او ساخته گردد. مرموز بودن هیوز ترکیبی از ثروت بزرگ و اختلال وسواس فکری عملی (OCD) بود، اما جامعه او را به عنوان یک نابغه منزوی می دید. مجذوب کنندهیت او برای مردم در این بود که او قوانین معروفیت را زیر پا گذاشت؛ در حالی که همه برای دیده شدن دست وپا می زدند، او بهای سنگینی پرداخت تا دیده نگردد.

06

شرلوک هلمز و مجذوب کنندهیت هوش پنهان

در ادبیات، شرلوک هلمز (Sherlock Holmes) اثر آرتور کانن دویل، نماد شاخص مجذوب کنندهیت مرموز است. هلمز شخصیتی است که فرآیندهای فکری اش را تا لحظه آخر بروز نمی دهد. او در میان جمع است اما با آن ها نیست. این جدایی عاطفی (Emotional Detachment) همراه با توانایی حل معماها، او را به شخصیتی تبدیل نموده که خوانندگان دوست دارند جای او باشند. مرموز بودن او از نوع آگاهانه است؛ او می داند که دانش قدرت است و فاش نکردن آن، او را در موضع برتر قرار می دهد. سینما نیز با بازیگرانی مثل بندیکت کامبربچ این ویژگی را با استفاده از میمیک های سرد و حرکات سریع چشم به تصویر کشیده است.

07

مرموز بودن به مثابه بقای اجتماعی

آیا همگان باید در بخشی از زندگی خود غیرشفاف باشند؟ بله، از منظر جامعه شناسی، شفافیت کامل (Total Transparency) نه تنها مطلوب نیست، بلکه می تواند مخرب باشد. حریم خصوصی (Privacy) حق هر انسان است، اما مرموز بودن فراتر از آن است؛ نوعی مرزبندی هوشمندانه است تا فرد به کالایی مصرفی و تکراری تبدیل نگردد. در جهانی امروز که شبکه های اجتماعی (Social Media) همه را تشویق به نمایش لحظه به لحظه زندگی می نمایند، کسانی که از این چرخه خارج می شوند، به سرعت به آدم های خاص و ارزشمند تبدیل می شوند. در واقع، ابهام نوعی کمیابی (Scarcity) ایجاد می نماید و طبق قوانین اقتصاد، هر چیز کمیابی گران بهاتر است.

08

بتمن؛ قهرمانی در سایه

در جهانی سینما، بتمن (Batman) یا همان بروس وین، مجذوب کننده ترین ابرقهرمان برای بسیاری است، دقیقاً به این دلیل که مرموز است. برخلاف سوپرمن که شخصیتی شفاف و آفتابی دارد، بتمن در تاریکی فعالیت می نماید و هویتش پنهان است. تضاد بین یک میلیاردر خوش گذران در روز و یک انتقام جو در شب، لایه های پیچیده ای به شخصیت او می دهد. مخاطبان خود را در قامت او تصور می نمایند چون او نشان می دهد که می توان دردهایی عمیق داشت (Dark Past) اما آن ها را به محرکی برای قدرت تبدیل کرد، بدون اینکه احتیاجی به جار زدن آن ها باشد.

09

ریشه های بیولوژیک مجذوب کنندهیت سکوت

جالب است بدانید که مرموز بودن با ترشح انتقال دهنده های عصبی در مغز اطرافیان مرتبط است. وقتی با فردی روبرو می شویم که رفتارهای پیش بینی ناپذیر اما با اعتماد به نفس دارد، مغز ما دوز کوچکی از دوپامین (Dopamine) ترشح می نماید. این همان هورمونی است که هنگام حل کردن یک پازل یا بازی های ویدئویی ترشح می گردد. افراد مرموز در واقع یک پازل انسانی (Human Puzzle) هستند. علاوه بر این، سکوت این افراد باعث می گردد که آن ها مستمع های بهتری به نظر برسند و طبق اصول روان شناسی تکاملی، فردی که منابع اطلاعاتی را جمع آوری می نماید اما به راحتی فاش نمی نماید، در سلسله مراتب اجتماعی جایگاه بالاتری دارد.

10

سوءبرداشت ها درباره افراد درون گرا

بسیاری از مردم به اشتباه فکر می نمایند که هر فرد درون گرایی (Introvert) مرموز است. در حالی که مرموز بودن یک انتخاب آگاهانه برای ایجاد پرستیژ اجتماعی است، درون گرایی یک ویژگی شخصیتی برای بازیابی انرژی در تنهایی است. یک فرد می تواند برون گرا باشد اما با استفاده از تکنیک های کلامی، خود را مرموز نشان دهد. خطای علمی گذشته این بود که مرموز بودن را نوعی بیماری روانی مانند اسکیزوئید (Schizoid) می پنداشتند، اما امروزه معین شده که این رفتار می تواند بخشی از هوش هیجانی (Emotional Intelligence) بالا برای مدیریت روابط اجتماعی باشد.

11

تاثیر استایل ظاهری در ایجاد ابهام

در جهانی مد و فشن، استایل های مینیمال (Minimalist) و استفاده از رنگ های تیره مانند مشکی یا سرمه ای تیره، به ایجاد هاله مرموز یاری می نماید. عینک های آفتابی بزرگ یا لباس هایی که فرم بدن را کاملاً نشان نمی دهند، ابزارهای فیزیکی برای حفظ فاصله هستند. این فاصله فیزیکی (Physical Distance) در ناخودآگاه مخاطب به عنوان فاصله روانی ترجمه می گردد. برندهای لوکس جهان اغلب از مدل هایی با چهره های بی روح و مرموز استفاده می نمایند تا این پیغام را برسانند که محصول آن ها متعلق به طبقه ای خاص و دست نیافتنی است.

12

چگونه بدون تظاهر، کاریزمای مرموز داشته باشیم؟

برای اینکه مجذوب کنندهیت مرموز داشته باشید، احتیاج به نقش بازی کردن نیست. کافی است سه اصل را رعایت کنید: اول، قبل از فکر کردن صحبت نکنید. دوم، تمام جزئیات برنامه های آینده خود را با همه در میان نگذارید (Strategic Silence) و سوم، اجازه دهید اعمال شما بیش از کلماتتان صحبت نمایند. در تاریخ سیاسی، رهبرانی که کمتر مصاحبه می کردند و بیشتر در خفا تصمیم می گرفتند، معمولاً هیبت و جبروت بیشتری در میان مردم داشتند. این نوع محبوبیت پایدارتر است زیرا بر پایه احترام و کمی ترس بنا شده است، نه صمیمیت های سطحی و زودگذر.

مرموز بودن هنری است که مرز باریکی با انزوا یا فریبکاری دارد. تعادل در این ویژگی می تواند از شما شخصیتی بسازد که در هر جمعی، بدون سخن گفتن، قدرت خود را دیکته می نماید. به یاد داشته باشید که رازهای شما، بخشی از ثروت شما هستند.

دکتر علیرضا مجیدی

پزشک، نویسنده و بنیان گذار وبلاگ خبرنگاران

دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیان گذار وبلاگ خبرنگاران .

با بیش از 20 سال نویسندگی ترکیبی مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.

باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!

دربارهٔ علیرضا مجیدی در خبرنگاران

مطالب مرتبط

اینستاگرام اکنون بهتر شرح می دهد که چرا پست خاصی در اکسپلور، ریلز یا فید توصیه می گردد و پست…

دانشمندان کشف کردند که چه چیزی ما را جذب افراد خاصی می نماید! ما تمایل داریم افراد را بر…

چرا پشه بعضی افراد را بیشتر نیش می زند؟ دلیل جذب کردن بیشتر پشته به وسیله بعضی افراد

چرا بعضی افراد روده شان بیشتر صدا می دهد؟ دلیل بلند بودن صداهای شکم در بعضی افراد

چرا بعضی افراد از دلقک ها اینقدر فوبیا دارند؟

چرا بعضی افراد حتی با کم خوابی هم انرژی بالایی دارند؟ راز ژنتیکی یا تمرین فکری؟